DEVE ve EŞEK…

Deve ve eşek… Deve; yük çeki ve binek hayvanı olarak kullanılan, yünü, sütü, derisi ve eti için beslenen, susuzluğa ve sıcaklığa dayanıklı, az besinle yetinebilen evcil hayvan… Deve, hörgücünde yağ depolayarak gerektiğinde kullanabilir... İki tür deve var, tek hörgüçlü deve (C. dromedarius) ve çift hörgüçlü deve (C. bactrianus)… ‘Deve’ ile ilgili birçok söz ve deyim, dilimizden eksik olmaz… Deve olmak… Deve olmak, para veya yiyecek gibi değerli şeylerin kaybolması… Har vurup harman savuranın bütün parası deve olur… Bu ifade, devenin çölde kaybolabilmesiyle alâkalı… Deve yapmak… Deve yapmak, başkasının malını kendine mal etmek… Deve yerine deve çöker… ‘Deve yerine deve çöker’, değerli bir kimseden boşalacak yeri ancak o değerde olan başka bir kimse doldurabilir anlamında… Deveden büyük fil var… ‘Deveden büyük fil var’, daha büyük sorunlar veya tehlikeler olduğunu belirtmek için kullanılır… Deve yürekli olmak… ‘Deve yürekli olmak’, ürkek ve çok korkak olmak manasında… Devede kulak olmak… ‘Devede kulak olmak’, bir şeyin çok az önemi olması, bir şeyin sözünü etmeye değer bulunulmaması… Deve sütü… Deve sütü, metabolizmayı hızlandıran ve içindeki fosfor ve potasyum ile tansiyonu dengeleyen süt… İnek sütüne oranla 10 kat daha fazla demir ve 3 kat daha fazla C vitamini içermekte… Sindirim ve mide sorunlarında oldukça etkili… Deve sütünün araştırmalar sonucu anti-kanser sütü olduğu kanıtlanmış…
Eşek; uzun kulaklı binek ve hizmet hayvanı… Eşek; zeki, dikkatli, dost canlısı, yaşam enerjisi yüksek hayvan… Eşek, maksimum 24 km/s’e hızla yol kat edebilmekte… Bir eşeği korkutarak veya zorlayarak bir iş yaptırmak oldukça güç… Eşek, yük taşımacılığında en dayanıklı hayvan… Eşek sütü, protein açısından en zengin olanı ve dünyada satılan en pahalı olanı… “Adam ol baban gibi, eşek olma…”, çalışmayı, sorumluluk almayı, bir işe yaramayı ve topluma yararlı bir birey olunmasını söylemek için kullanılan bir uyarı… Sözü söylerken durakladığımız yer (virgülün kullanıldığı yer), anlamı farklı hâle getirmekte… “Oku, baban gibi eşek olma!” ya da “Oku baban gibi, eşek olma!”…
Eşek olmak veya deve olmak… Neyi nasıl ne zaman yaptığımızla ilintili… “Eşek, derviş olmaz odun çekmekle tekkeye; deve, hacı olmaz kâbeye gidip gelmekle.”… Bir insanın gerçek bir derviş veya hacı olması, onun yaptığı işle veya yerle ilgili değil… Gerçek bir derviş, işiyle değil kalbiyle tanınır… Eşek, odun taşıyarak tekkeye gitse, derviş olamaz elbette… Eşek mi, deve mi? Bir kervana kılavuzluk eden eşektir, deve değil… Kılavuzumuz deve olursa, hâlimiz harap… Yükün büyüğünü eşek taşırsa, hâlimiz duman… ‘Kılavuz Eşek’ hikâyesi… Bir kervanda baş deve isyan çıkarmış, eşek kervanın önünde diye… Kumaş yüklü deve kervanıyla yola çıkmış… Kervan birkaç gün sonra bir çöle varılmış… Günler geçmiş, çölde ağır ağır yol alınmaya devam edilmiş… Her şey yolundaymış, kervandaki develerin başının diğer develeri kışkırtana kadar… Her molada, baş deve havadan sudan konuşup sözü hep liderlik konusuna getiriyormuş… ‘Koca kervan neden bir eşeğin peşinden gitsin?’ diye takmış bir kere kafaya… Tek söylediği söz; ‘önde gitmek baş deveye yakışır’mış… Ardı sıra “Ben, Mısır’a gittim, Arabistan’a gittim, Yemen ‘e gittim, Anadolu’ya gittim. Yüce dağlar aştım, susuz çöller geçtim. Binlerce, on binlerce kilometre yol kat ettim. İran’da gezmediğim, dolaşmadığım yer kalmadı. Nice çöllerden geçtim…” diye böbürlenirmiş… Sonunda, “Gelin şu eşeği defedelim başımızdan. Lider ben olursam eğer her türlü iyiliği bekleyin benden. Yoruldum diyenin yükünü sırtımda taşıyacağım…” demiş… Önceleri itiraz eden develer, baş devenin kervanın önünde gitmesini kabullenmişler… Hep birlikte, bir gece develer eşeğin yanına gitmişler ve kervanda kendisini istemediklerini söylemişler… Eşek, bu duruma karşı çıkmış… “Olmaz, ben bu kervanı terk etmem. Bensiz menzile ulaşamazsınız… Yönünüzü şaşırırsınız, çölde kaybolursunuz…” demiş… Eşeğin sözlerine kulaklarını tıkamışlar... Develerin hakaretlerine dayanamayan eşek, “ Ne hâliniz varsa görün.” demiş ve kervanı terk etmiş… Ertesi gün baş deve çalımla yürümüş kervanın önünde ve arada bir arkasına bakıp gururla gülümsemiş… Neticede, develerin isyanı, kervanın zararına neden olmuş… Kervan, ilk günden başlayarak hedefinden adım adım uzaklaşmış ve çölde kaybolmuş… Günlerdir diğer develerin ikazlarına aldırış etmeyen baş deve, sonunda liderliği kaybetmiş… Günler sonra, eşek çıkagelmiş… Develer sessizce eşeğin arkasında tek sıra olmuşlar; eşek, şaşkın şaşkın etrafına bakınan baş deveye, “ Sen en arkada yürüyeceksin “ demiş…
Eşek, bir defa gittiği yolu asla unutmaz. Bu yüzden değerli ve makbul sayılan at ve deve kervanlarına kılavuzluk yapar. Eşeklerin en önde giderek kılavuzluk yapmaları, hem doğru yoldan sapmamak için hem olabilecek tehlikeleri at ve deveden çok daha önce fark ettikleri için önemli… Eşek deyip geçmeyin… Eşek, bilge bir hayvan… Eşek, bahçemize bir yabancı girdiğinde hemen bizi uyaran can yoldaşı… Eşek, bir tehdit gördüğünde hemen bizi haberdar eden ve tehdidi ortadan kaldırmaya çalışan bilge dost… Barış Manço, boşuna dememiş “Arkadaşım eş, arkadaşım eşek!” diye, vesselam… Selam, sevgi ve saygılarımla.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Muzaffer Çeven - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Manşet Aydın Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Manşet Aydın hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Manşet Aydın editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Manşet Aydın değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Söke Belediye Başkanı kim olmalı?
Tüm anketler