KÖRDÜĞÜM, GÖRDÜĞÜM…

Kördüğüm, bir ipin veya kordonun birbirine dolanması veya birleştirilmesi sonucu oluşan bir düğüm çeşidi… Kördüğüm; matematik, fizik, biyoloji, kimya ve bilgisayar vb. bilim dallarında önemli… Kördüğüm; sanat, el işi, müzik, edebiyat vb. kültürel alanlarda da kullanılmakta… Kördüğüm, günlük hayatta ayakkabı bağcıklarını, kravatları, takıları, halatları ve düğmeleri bağlamakta gerekli… Kördüğüm, sanatta halı dokumada, makromede (dört iplik üstünde çalışılan modelde), origamide (kâğıt katlama sanatında), müzikte ve şiirde önemli… Makromede, ipin uzunluğu ayarlanır ve ip tam ortasından katlanarak bir noktaya sabitlenir; yanına benzer bir ip daha sabitlenerek en sağdaki ip hafifçe kavislendirilir, ortadaki iki ipin üstüne en soldaki ip ise bu ipin üstüne bırakılır… Düğüm ve kördüğüm… Kördüğüm, düğümün kodlanması… Kördüğüm; çözümü zor bir sorunun kaba kuvvetle halledilmesi… Kördüğüm, hem basit hem karmaşık bir olgu… Gördüğüm, hangi gözümüzle ve izan ile neyi, nasıl görebildiğimizle alâkalı… Gördüğüm, kördüğüm hâline gelirse eğer, her bir şey beyin gönül fırtınasında kara delik çıkmazlarına kapı açan durum olur…
Düğüm, ipin kesişme, dolaşma, bükülme, sarmalama, geçirme, sıkıştırma gibi yöntemlerle yapılmakta… İp düğümünü çözebilmek, ipin cinsine, düğümün tipine, düğümün sıkılığına ve düğümün atıldığı zaman ve şartlara bağlı… İp düğümü, ipin kayganlığı, esnekliği veya kalınlığı nedeniyle kolayca gevşeyebilir veya sıkışabilir. Düğümün şekli, karmaşıklığı veya değişimi, düğümün yüklenmesi, ıslanması veya kirlenmesi nedeniyle kolayca açılabilir veya sertleşebilir; düğümün atılma amacı, hızı veya becerisi sebebiyle kolayca çözülebilir veya çözülemez… Dağcılık, kampçılık ve denizcilik gibi alanlarda profesyonel düğümler kullanılmakta… Profesyonel düğümler; sağlam, basit, kolay atılabilir; ipin ucuna, ortasına, birbirine, bir nesneye veya bir halkaya bağlanabilir; istenildiğinde kolay çözülebilir, kendiliğinden çözülmez… Profesyonel düğümler; sabit, hareketli, dinamik veya statik olabilir… Profesyonel düğüm çeşitleri… Sekizli, kazık, balıkçı, bülin (açık sekizli gibi, ipi bir emniyet noktasına bağlanan düğüm… Kördüğüm… Kelebek düğümü… İzbarço düğümü, ana ipte bir roda/döngü/sarmal/halka yapılıp, ipin ucunu rodadan başlangıç-uç yönünde geçirilip, başlangıç etrafında dolayıp, tekrar rodadan geri geçirerek yapılan düğüm… Camadan, emniyetsiz, ancak kullanışlı, hayatî önem taşımayan alanlarda, yelken yırtılması, tekne yatması ya da dağcılık ipi sarılması için kullanılan düğüm… Pursik, ucun iple kesişip, uç döngüsü içinden ileri geçmesiyle yapılan, sekiz rakamına benzeyen düğüm… Perlon, kaya yüzeylere tırmanırken tercih edilen, kalın, en keskin kayalıklarda dahi bozulmayan, güvenli olan düğüm vb. düğümler…
İp düğümlerini çözmek için, düğümün tipini, şeklini, işlevini ve değişimini tanımak ve düğümü tersine çevirmek, gevşetmek, sıkıştırmak, çekmek, bükülmek, döndürmek gibi yöntemler kullanılır… Düğümler, ipin ucunu takip ederek veya düğümü belli bir yönde çekerek, ipin kesişme noktalarını gevşeterek veya düğümü belli bir yönde bükerek, ipin dolaşma noktalarını sıkıştırarak veya düğümü belli bir yönde döndürerek, ipin geçirme noktalarını çıkararak veya düğümü belli bir yönde sarmalayarak çözülebilir…
Kördüğüm (https://www.animatedknots.com/basic-knots), knot type ve knot invariant… Knot type, kördüğümün şeklini belirleyen bir kavram… Knot invariant, kördüğümün değişmeyen özelliklerini ifade eden kavram… Kördüğümün uygulama alanları çok geniş ve çeşitli… Kördüğüm teorisi, hayatımızı anlamlı kılan gördüğüm penceresi… Nasıl mı? Kördüğüm teorisi ile birçok ‘kördüğüm’, ‘gördüğüm’e evrilmekte… Misâller… DNA moleküllerinin yapısı ve işlevi… Kuantum mekaniği, kriptografi (bir bilginin istenmeyen kişilerce okunamayacak hâle dönüştürülmesi, şifrelenmesi… Matematiksel teknik, robotik ve yapay zekâ gibi alanlar… Topoloji (geometrik cisimlerin nitel özellikleri ve bağıl konumları, biçimlerinden ve büyüklüklerinden ayrı olarak ele alıp inceleyen geometri dalı, geometri, cebir ve analiz, matematik, fizik, kimya, biyoloji ve bilgisayar bilimleri vb. diğer bilim dalları… Atomaltı parçacıkların davranışları ve etkileşimleri… Evrenin temel yapısı… Bilginin güvenli bir şekilde iletilmesi ve korunması… Nano boyutta yeni cihazların ve sistemlerin tasarlanması ve üretilmesi… Robotların hareketlerinin ve etkileşimlerinin kontrol edilmesi… Yapay zekâyla, bilgisayarların öğrenmesinin ve karar vermesinin sağlanması… Bilgisayar grafiklerinin, gerçekçi ve sanatsal görüntülerin üretilmesi…
Kördüğüm (Gordium), Büyük İskender’e atfedilen bir efsane… Kördüğüm (Gordium) efsanesine göre, Frigya kralı Midas’ın babası Gordios, kral ilan edildikten sonra öküz arabasını Frig tanrısı Sabazios tapınağına adamış… Araba kızılcık dallarından bir düğümle tapınağa bağlanmış ve bu düğümü çözecek kişinin Asya’nın hâkimi olacağı söylenmiş… Büyük İskender, Gordion’a geldiğinde (MÖ 334) düğümü çözmeye çalışmış, lâkin başaramamış… Sabrı tükenince öfkeyle kılıcını çekip düğümü kesmiş… İskender, Pers İmparatorluğu’nun fatihi ve Asya’nın hâkimi olmuş… 33 yaşında ateşli bir hastalıktan ölmüş… Bu, İskender’in Gordion düğümünü çözemeyip düğümü kesmesi yüzünden genç yaşta ölümle cezalandırıldığı şeklinde yorumlanmış… Düğüm, kördüğüm çözülür ehlince, elbette… Yeter ki, kendimiz kördüğüm hâline gelmeyelim… Selam, sevgi ve saygılarımla.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Muzaffer Çeven - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Manşet Aydın Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Manşet Aydın hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Manşet Aydın editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Manşet Aydın değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Söke Belediye Başkanı kim olmalı?