İşletmelerde ihtiyat kavramı

Öncelikle “ İhtiyat “ kavramının sözlük anlamıyla başlayalım. İhtiyat ; Herhangi bir konuda ileriyi düşünerek ölçülü davranma, sakınma. ( TDK. Sözlük anlamı )
İhtiyat, hayatın her alanında uygulanması ve ihmal edilmemesi gereken hayati bir konudur. Gerek insan, gerekse işletmeler olarak yaşamın devam ettirilebilmesi için özen gösterilmesi gereken, risklerin bertaraf edilebilmesi için zorunlu olması gereken bir olgudur. İhtiyat konusunu başlıktanda anlaşılacağı üzere işletmeler üzerinden ele alacağım.

Yazıma başlamadan önce Ülkemizin önemli işadamlarından olan rahmetli Üzeyir Garih’in konunun önemini anlatan bir söyleşisini sunacağım.
Üzeyir Garih girişimciliği top canbazlığına benzetir. Girişimcinin elinde üç top vardır. Bunlar; Satış, karlılık ve nakit akışıdır.
Topların iki tanesi lastikten diğeri ise kristaldir. Lastik topun birisi işletmenin satışlarını, diğeri ise işletmenin karını temsil ediyor. Kristal top ise nakit akışını temsil ediyor.

Üzeyir bey, şirketlerin satış ve karlılıklarının dönemsel olarak düşüş gösterebileceğini ya da zarar edebileceklerini, buna rağmen ayakta kalmaya devam edip toparlayabileceklerinin altını çizer. Oysa nakit akışını temsil eden top kristaldir ve düştüğünde kırılır. Oyun bitmiş olur. Tıpkı nakit sıkışıklığına giren bir işletmenin borçlarını ödeyemeyip iflas etmesi gibi.

Türk sanayisinin duayenlerinden olan rahmetli Üzeyir bey gayet iyi anlatmış. Net bir şekilde ve anlaşılabilecek bir dilde.
Gelişmekte olan ülkemizde geriye doğru baktığımızda gerek ülkesel gerekse küresel krizler hemen hemen beş yılda bir yaşanmaktadır. Tabiri caizse düşe kalka büyüyoruz. İnsan gelişimide öyle değilmidir? Düşe kalka büyüyor insan küçüklükten itibaren.
İşletmeler gelebilecek krizlerden etkilenmemek için tedbirler almak durumundadır. Buna ihtiyatlılık kavramı diyoruz. İhtiyat sözlük anlamından da anlaşılacağı gibi bir ön tedbirdir. Bu ön tedbir işletmelerin doğabilecek olan risklere karşı bir savunma sistemidir.
Bugün bir çok işletme ihtiyatlı davranmadığından dolayı çok büyük sıkıntılara girmekte ve hatta batmaktadır. İhtiyatlılıkta en önemli konu nakit yönetimidir. Nakde çevrilebilecek değerlerin varlığının belirli bir oranda tuıtulması gerekir. Bir işletmenin nakde çevrilebilecek değerinin varlığı, o işletmenin sağlam bir finansmana sahip olduğunu göstermektedir.

Atalarımız ne güzel söylemiş; “Çeşmenin suyu her zaman akmaz” diye. Bam telinden konuyu çok güzel özetlemişler. Sözün anafikri “ ihtiyatlı davranın “ olmaktadır.
İşletme Yönetimi çok fonksiyonlu bir faaliyettir. İnsan vücudunun sistemi gibi... Çok yönlü alt sistemlerle yönetilir. İnsan vücud sisteminde de ihtiyatlılık vardır. Vücud gerekli hayati mineralleri stok yapar. Gerektiğinde kullanmak için. Bunlar; su, tuz, yağ, şekerlerdir. İşletmelerde de başta nakitler olmak üzere, stok varlıklar önemlidir. Gereksiz stok hem insanda hem de işletmelerde faydalı değildir. Gereksiz maliyetler üstlenmekten öteye gitmezler.
İşletmeler bilimsel olarakta belirlenmiş olan kriterlere uymalı, gereksiz maliyetlerden kurtulmalı ve olası krizlerden etkilenmemek veya en az etkilenmek gibi olumlu uygulamalar içinde olmalıdırlar.

Tedarik açısından işletmelerin en çok sıkıntı içinde oldukları durum nakit ihtiyaçlarıdır. Bir malı temin etmek çok zor değildir. Ancak o malın bedelini ödemek için gereken finansmanı temin etmek kolay değildir. Nakit akışını optimal seviyede takip eden ve oluşturan işletmelerde bu sıkıntı olmayacaktır.Dolayısıyla ticaretini rahat bir şekilde yapabilecektir.

İşletmecilerin en çok yaptıkları hata, satışlardan gelen kaynağın hesapsızca farklı yerlerde kullanılmasıdır. Satışlardan sonra öncelikle satılan malın yerine konması gerekecektir. Stok eksilmesi işletmeyi küçültür. Satışlardan elde edilen brüt karın içinden ödenmesi gereken işçi ücretleri, giderler, vergiler, sgk primleri, diğer tüketim vergileri gibi hakedişler vardır. Tüm bunlardan sonra kalan net kardan işletmenin doğabilecek kıdem tazminatları ile gelebilecek olası sıkıntıları için belirli bir fon ayrılması gerekecektir. Tabiki bu ayrılan fonların kağıt üzerinde değil, nakit olarak bulundurulması önemlidir. Bu naktin başka fasıllara aktarılmaması gerekir. Nakitten kasıt, doğrudan nakte çevrilebilir değerlerdir, likit varlıklardır. ( Nakitte tutulan bu değerlerden finansman, tahvil ve kambiyo gelirleri elde edilebilir). Sonraki kalan rakam işletme sahibinin/ sahiplerinindir.

İşletmelerde, belirlenmiş olan Mali Analiz kurallarının uygulanması ve oranlarının sağlanması, finansal yapı başta olmak üzere tüm işletme fonksiyonlarının ve sonuçlarının rantabl bir şekilde gerçekleşmesini sağlayarak işletmeleri güçlü hale getirecektir.
İşletmelerde nakit değerler vücuddaki kan gibidir. Eksilir ise her ikisininde yaşamı biter.

Dr. İsmail Serinkan

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İsmail Serinkan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Manşet Aydın Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Manşet Aydın hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Aydin Markaları

Manşet Aydın, Aydin ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (256) 315 77 79
Reklam bilgi