AKIL VE AHLAK İLİŞKİSİ

Akıl doğuştan gelen insani bir yetidir. Ahlak, insan düşüncesinin ürettiği bir değerler silsilesidir.
Ahlak, düşünceyi terbiye eden uygulamalardır.
Erdem, akıl ve ahlakın tezahürüdür, mertebesidir.
İnsanın en önemli yeteneği düşünce gücüdür. Düşünme gücü bilgi ile oluşur.
İnsan olarak bizlere verilmiş olan en önemli yeti, yetenek ve sorumluluk akıl, ahlak ve erdemdir.
Varoluşun en önemli sebebi olan insanın, binlerce yıldır yaşanılan süreç içindeki bugünlere geldiği noktanın madden ve sosyolojik açıdan incelenmesi ve elde nelerin var olduğunu, nelerin kaldığını tartması gerekir.
İnsanlık bin yıl önce mi daha iyi konumdaydı, yoksa bugünlerde mi daha iyi bir yerdedir?
Hepimiz günlük hayatımızda dillendirir veya düşünürüz; insanlık ne hale geldi, eskiden böylemiydi? Diye...
“Keşke”lerin çoğu insanın pişmanlığı olduğu, toplumsal sitemin yükseldiği günümüzde; sosyolojik yapının bin yıl önceye giderek analiz edilmesi gerekliliğini hissetmeyen ve öz eleştiri yapmayan toplumların çok değil, yüz yıl sonrasının olumlu olacağını söylemek mümkün olmayacaktır.
Neden toplumlarda aksaklıklar meydana gelmektedir. Mutluluğun ve huzurun amaç olması gerekirken, neden gerginlik, stres ve kaos hakim olmaktadır.
Binlerce yıldır devlet yönetim kadrolarını oluşturan siyaset, mutluluğu ve refahı tam anlamıyla neden sağlayamıyor?
Bu noktada, yazının da başlığı olan akıl ve ahlak konusu devreye giriyor.
Akıl ve ahlakı temel almayan siyaset topluma hizmet etmiyor...
Gelin bin yıl öncesine gidelim. Akıl ve ahlak ile ilgili araştırmalara bakalım.
Akıl ve ahlak ilişkisi dünya kuruldu kurulalı binlerce yıldır hep araştırmaya konu olmuş kavramlar.
M.Ö. 3'ncü yy. da Aristotales, aklı şöyle tarif etmektedir; Akıl, olup biten şeyleri tasnif etmeyi, belli bir kurallar silsilesine göre düzene koymayı, onları işletmeyi ve mantıksal çıkarımlar yapmayı sağlayan insani bir yetidir. Akıl, bir şeyi sebebiyle birlikte bilmek ve onu temelinden anlamaktır.
M.S. 9'ncu yy. da Türk İslam filozofu Farabi, akıl ve ahlakın erdeme ulaşan bir yol olduğunu, ancak “erdem” ile ulaşılmak istenen en üst mertebe olan “mutluluk” a ulaşmanın mümkün olabileceğini eserlerinde anlatmıştır.
M.S. 17 yy. da, Alman felsefesinin ve toplumsal sisteminin kurucusu İmmanuel Kant, aydınlanmanın önemini anlatmış ve “Anlama gücünü kullanmaya cesaret et’ “ mottosuyla aydınlanmayı tarif etmiştir; Aydınlanma kişisel bir düzlemde ele alındığı zaman, olgunlaşmamış halinden çıkmak, artık yetişkin bir birey olarak varlık iddiasında bulunmak olarak tanımlamıştır.
Tarihsel sürece baktığımızda, uzak ve yakın tarihin tüm filozofları, bilim insanları ve düşünürlerinin tutarlı bir şekilde tarif ettikleri, birbirlerinden etkilendikleri ve günümüze kadar gelen bilimsel açıklamaların ne kadar doğru ve bugüne uyarlı olduğunu görmekteyiz. Bilim, gerçeklerle ilgilenildiği, gerçeklerin tespit edildiği bir çalışma alanıdır, bir disiplindir. Bilimin gerçekliği ve tutarlılığı da buradan gelmektedir. Öyle olmasa bilim olmazdı.
Yine tarihsel süreci incelediğimizde, toplumlar ne zaman akıl ve bilimden uzaklaştılarsa büyük sıkıntılar geçirmişlerdir.
Aklın yolu bir!
Düşünürlerin akıl ve ahlak arasındaki görüşleri hemen hemen aynı olup birbirini tamamlayan tanımlardır. Buna göre, aklın insanın doğuştan gelen bir yetisi olduğu, aklın düşünceyi ürettiği, düşüncenin ise sonradan oluşan eylemsel (iradi) olduğu, ahlakı ise düşüncenin iyi olması hali olarak tanımlamışlardır.
Binlerce yıldır tarifi aynı olan ve değişmeyen bir gerçeğin dışındaki tüm yapılanmalar sonuç vermediği gibi çok büyük kayıplar ve sıkıntılar yaratmaktadır.
Bireysel veya ülkesel bazda durum değişmez. Bilimin gerçeği ile hareket etmeyenler elbet onun gerçekleriyle uyanacaklardır.

Dr. İsmail SERİNKAN

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İsmail Serinkan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Manşet Aydın Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Manşet Aydın hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Manşet Aydın editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Manşet Aydın değil haberi geçen ajanstır.



Aydin Markaları

Manşet Aydın, Aydin ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (256) 315 77 79
Reklam bilgi